دولت كردي محصول توافق طالباني ـ بارزاني
گزارش نيويورك تايمز
به گفته مقامات كرد، دو حزب سياسي ـ حكومتي كرد عراق كه براي مدت بسياري، مناطق شمالي اين كشور را به دو بخش تقسيم كرده بودند، در حال پيوستن به يكديگر و تشكيل حكومتي واحد هستند.
آنها گفتند، زماني كه بتوانند يك حكومت واحد در مناطق كردنشين شمال عراق تشكيل دهند، به سمت يك سيستم فدرال در عراق پيش خواهند رفت؛ سيستمي كه بتواند در مناطق كوهستاني سكونتشان، اختيار تام به آنها بدهد. اين بينش با بينش بسياري از سياستمداران عراق كه خواستار تقسيم قدرت بين ايالات و استانهاي مختلف كشور شدهاند در تضاد است.
رهبران كرد ميگويند كه آنها تصميم دارند، حكومت خود را پيش از حكومت انتقالي ـ كه در پايان ماه ژوئن در عراق تشكيل خواهد شد ـ تشكيل دهند. در اين صورت آنها با يكديگر همصدا شده و با يك ايده و نظر در شكلگيري حكومت انتقالي شركت خواهند كرد. با اينكه كردها، تنها يكپنجم جمعيت كشور را تشكيل ميدهند، ولي از ديگر گروههاي مذهبي يا قبيلهاي حتي شيعيان كه حدود 60 درصد از جمعيت عراق را تشكيل ميدهند، انسجام و سازماندهي بهتري دارند.
دموكراسي فدرال در عراق خواهد شد. ما نگرش و بينش خاصي براي عراق داريم و اگر بتوانيم ديگر كردها را قانع كنيم، ميتوانيم به اهداف خود در عراق دست يابيم.
اين حكومت، دو دولت متقابل كرد منطقه (حزب ميهني كردستان و حزب دموكراتيك كردستان) را براي نخستين بار پس از سال 1994 با يكديگر متحد خواهد كرد. گفتني است كه هر كدام از اين دو گروه، نيمي از مناطق شمالي عراق را در اختيار دارند.
مقامات بلندپايه كرد در مصاحبهاي گفتند كه اين دو حزب، كانديداهايي را از ميان رهبران اصلي كردها، براي پستهاي مهم در حكومت جديد در نظر گرفتهاند.
احتمالا مسعود بارزاني، رييس حزب دموكرات به عنوان نخستوزير حكومت آينده كردها و كثرت رسول، نخستوزير سابق حزب ميهني به عنوان رييس پارلمان بر سر كار خواهند آمد.
به گفته آنها، طرحي نيز مبني بر انتخاب 10 وزير وجود دارد. كه بنا بر آن 6 وزير از حزب دموكرات و 4 وزير از حزب ميهني خواهند بود. بايد توجه داشت كه تقسيم تعداد وزيران به خاطر نتيجه انتخابات پارلماني در ماه مي سال 1992 است. در اين انتخابات، دموكراتها 51 درصد و حزب ميهني 49 درصد از آرا را به دست آوردند. پس از آن انتخابات بود كه يك حكومت منطقهاي كرد بر سر كار آمد، اما پس از جنگ در سال 1994 با يكديگر كردها بار ديگر از هم جدا شدند.
مقامات بلندپايه كرد همچنين گفتند كه صالح، نخستوزير حزب ميهني، شانس زيادي براي انتخاب به عنوان سفير عراق در سازمان ملل دارد. اگر وي اين مقام را قبول كند و با توجه به اينكه به تازگي «هوشيار زيباري» به عنوان وزير خارجه انتخاب شده است، كردها در شكلدهي سياستهاي خارجي عراق نقش بيشتري خواهند داشت.
صالح كه به عنوان نماينده حزب ميهني در واشنگتن فعاليت ميكند، درباره مسأله نامزدي خود براي سازمان ملل، صحبت شفافي نكرد و تنها گفت: اگر واقعيت هم داشته باشد، باز به تشكيل حكومت جديد كردها در عراق، هيچ ارتباطي ندارد، چرا كه اين تصميم از سوي شوراي حكومتي گرفته شده است.
مسعود بارزاني، نماينده حزب دموكرات در شوراي حكومت انتقالي و جلال طالباني، نماينده حزب ميهني در اين شورا، در پايان ماه نوامبر براي تسريع مذاكرات، با يكديگر ديدار كردند. بعد از آن نيز به گفته ديزاعي، سخنگوي حزب دموكرات، مقامات بلندپايه احزاب دو بار ديگر نيز با هم ملاقات داشتهاند.
صالح گفت: حكومت واحد كردها بايد سريعتر از حكومت انتقالي تشكيل شود.
وي افزود: مانند هر منطقه ديگر فدرال، اين منطقه نيز يك منطقه مستقل خواهد بود. به نظر ما كردها، بايد حكومت ملي عراق بر مسايل امنيتي و دفاعي، سياستهاي پولي و خارجي كنترل داشته باشد و همه موضوعات و مسايل ديگر از جمله سايتهاي اقتصادي نيز بايد تحت كنترل حكومت باشد.
كردها در سال 1991، زماني كه آمريكا، شمال عراق را منطقه پرواز ممنوع اعلام كرد، تا بتواند از حملات صدام جلوگيري كند، كنترل مناطق شمال را به دست گرفتند. آنها با پولها و مالياتهايي كه از كاميونهاي قاچاق نفت و غذا و كالاهاي ديگر كه در خط عراق ـ تركيه تردد داشتند ـ ميگرفتند، منطقه خود را بازسازي كردند و بنابراين منطقه آنها هماكنون، مدرنترين و دموكراتترين بخش عراق است و آنها نيز خواستار حفظ آن هستند.
ترجمه: سجاد جعفريان
