صالح نیک بخت، عضو کانون وکلای کرد در ایران

پیامهای اوجلان ازدرون زندان

صالح  نيك بخت: در آستانه ششمين سال زنداني شدن عبدالله اوجالان رهبر كردهاي تركيه در يكي از جزاير درياي مرمره، كشور فرانسه نيز با متوقف كردن فعاليت  كانال ماهواره اي Medya T.V عملاً مشاركت خود را در اين واقعه كه اوجالان آن را راهزني بين المللي مي داند، رقم زد و «غفلت» پنج ساله را جبران نمود تا مبادا چون عراق مطالباتش لاوصول بماند، اوجالان كه طرفدارانش در تركيه و اروپا او را «آپو عمو» مي نامند زماني بازداشت شد كه وي ناگزير شد بر اثر فشار شوراي نظامي تركيه كه از آن به عنوان دولت قدرتمند در سايه ياد مي شود و عملاً هر اقدام دولت و پارلمان رسمي كشور را وتو مي كند، از سوريه و دره بقاع لبنان خارج شود و به ترتيب به روسيه، ايتاليا و يونان برود. سرانجام هم غدر زمانه و دسيسه هاي بين المللي كه انقلابيون صادق كمتر فرصت فكر كردن در مورد مكانيسم  آن دارند، در كشور آفريقايي كنيا كه آپو به كنايه آن را «سرزمين آدمخواران» مي نامد، او را دست بسته تحويل نيروهاي سازمان جاسوسي تركيه «ميت» داد.

آپو به رغم ۱۵ سال جنگ مسلحانه تمام عيار با بزرگ ترين نيروي  نظامي پيمان ناتو و كشته شدن بيش از ۳۰ هزار نفر از طرفين متوجه شده بود، مسئله ملي كرد در تركيه، با جنگ حل نمي شود. وانگهي ادامه جنگ داخلي موضوعي بود كه نظاميان تركيه از اساس، ادامه آن را خواستار بودند و اصولاً نظاميان از ادامه جنگ داخلي تكيه گاهي براي افزايش نفوذ و قدرت خود در دستگاه سياسي هيات حاكمه استفاده مي نمايند. تدارك و تمهيد نياز هاي جنگي هم موضوعي نيست كه نظاميان و به ويژه سران نظامي از منافع آن بي بهره باشند. به همين جهت همزمان با حملات بي امان به نيرو هاي تركيه كه حداقل يك سوم آن در ۱۱ استان كردنشين زمين گير شده بود و حكومت نظامي اعلام مي  شد (۱۵ سال) هراز چند گاهي آتش بس موقت اعلام و دولت تركيه را به مذاكره دعوت مي كرد. گرچه دولت هاي پيشين تركيه با ايدئولوژي ناسيوناليسم افراطي پان تركيسم نه تنها اين دعوت ها را پاسخگو نبودند، بلكه اصولاً تا زمان رياست جمهوري تورگوت اوزال در اوايل دهه هفتاد خورشيدي حاضر به قبول و موجوديت ملتي به نام كرد نبودند و ۱۸ تا ۲۲ ميليون كرد ساكن در مناطق شرقي و جنوب شرقي اين كشور را نه به عنوان كرد بلكه به عنوان «ترك كوهستان» مي شناختند.

البته اين «ترك هاي كوهستان» را نه چون شهروندي درجه ۲ بلكه آنان را تبعه درجه ۳ مي شناختند كه جز اقليت معدودي از آنان كه بقا و منافع خود را در پيوند با هيات حاكمه و تداوم جنگ داخلي مي دانستند، اين اقليت كرد در منافع اقتصاد جنگ، و قاچاق موادمخدر از شرق كشور با نظاميان جنگ طلب و سرمايه داران ترك مدافع ادامه جنگ، اشتراك منافع داشتند و براي بقيه محلي از اعراب قايل نبودند. نظريه «ترك كوهستان» در ادبيات ترك هاي نژاد پرست تركيه چنان بي پايه و اساس بود كه خود ترك هاي تركيه هم آن را «جفنگ» مي دانستند و روشنفكران ترك آن را به تمسخر گرفته بودند. به هر صورت با چنان سابقه اي اعلام آتش بس و پذيرش حقوق بيش از يك سوم جمعيت تركيه موضوعي نبود كه مورد پذيرش نظاميان تركيه واقع شود و يا اصولاً از راه جنگ به دست آيد.

آنچه نظاميان تركيه خواهان آن بودند دستگيري اوجالان و رهبران حزب كارگران كرد P.K.K و نمايش هر روزه آن از شبكه هاي تلويزيوني و دميدن در شيپور جنگ به طور مداوم بود تا هم نفوذ سياسي نظاميان تامين گردد و هم منافع مثلث: نظاميان _ سرمايه داران ترك و پايگاه اين دو در شرق تركيه و منطقه كرد نشين (شيخ _ آغا _ سرمايه دار) تامين گردد. به همين جهت فشار نظاميان ترك بر حافظ اسد رئيس جمهور وقت سوريه براي تحويل «آپو» روز به روز افزايش پيدا مي كرد و حتي اين كشور تهديد به حمله نظامي مي شد.

سرانجام مقامات اين كشور از اوجالان خواستند خاك سوريه را ترك كند و به روسيه برود. اوجالان در كتاب خود: «از دولت كاهني سومر به سوي تمدن دموكراتيك» مي نويسد: «مسكو به عنوان يكي از مراكز شناخته شده تمدن همچنان كه در برابر سوسياليسم ميليون ها نفر _ هر چند نواقصي داشت _ غير شرافتمندانه به دسيسه بازي بي نظيري پرداخت، همين رفتار را بي شرمانه و بدون هيچ احساس ناراحتي در مورد من نيز در قبال عقد چند قرارداد تجاري و دريافت وامي چند ميليارد ليري (لير واحد پول تركيه) از صندوق بين المللي پول «IMF» به انجام رساند.» رم مقصد بعدي اوجالان هم با تلفيقي از فرهنگ كلاسيك دوران روم باستان و عصر سرمايه داري و حسابگري هاي ريزبينانه سرمايه داري معاصر، او را رودرروي نبرد شرف و غرور رها كرد و مجبور نمود كه به استقبال جنگ رفته و «رم» را به مقصد آتن ترك كند. آتن نيز به گونه اي كه به گفته اوجالان «حتي زنان بدكاره فكر و جسارت آن را از خود نشان نداده اند، با سوءاستفاده بي شرمانه از اعتماد و دوستي بين P.K.K و يونان» او را به پايتخت كنيا - سرزمين آدمخوار ها - و مركز زدوبند هاي غرب و شرق در آفريقا اعزام نمود. اوجالان خود همه اين اقدامات را بازي سياسي و شكنجه آور تمدن آخرين سال هاي سده بيستم مي نامد. سرانجام پس از چهار ماه جنگ و گريز و جاخالي دادن هاي ساختگي در ۲۶/۱۱/۷۷ «آپو» را در يكي از خانه هاي كنيا اسير كردند و او را چشم و دست بسته به آنكارا باز گرداندند.

• هلهله نخست وزير و برنامه نظاميان تركيه

نخست وزير وقت تركيه بلند اجويت دستگيري اوجالان را بزرگ ترين پيروزي سياسي دولت خود اعلام كرد و نظاميان نيز اين اقدام را پلي براي تداوم جنگ در شرق تركيه و كشتار كردها يافتند و از صبح تا شامگاهان بر طبل جنگ مي كوبيدند. «آناتول فرانس» گويد: «نظاميان چون در قدرت نباشند رياكار و چون به قدرتي دست يابند ديكتاتور و خودخواه هستند.»

تلويزيون هاي تركيه هم كه غالباً برنامه هايي را پخش مي كنند كه خود مردم مسلمان آن كشور را از ديدن آن شرم دارند، در شيپور جنگ دميدند و به نداي نظاميان پاسخي درخور دادند. چنين به نظر مي رسيد همه تلاش  ها در اين مسير بود كه اوجالان به گناه راه انداختن جنگ داخلي، و بدون محاكمه توسط مردم ترك زبان و حتي كرد زباناني كه كسان و بستگان آنها به جرم همكاري با نظاميان ترك (جاش ها) كشته شده بودند، مجازات شود. امحاي فيزيكي اوجالان يا از بين بردن اعتبار فكري و سياسي او آن چيزي بود كه در ذهن كميسر هاي سياسي ارتش ترك و تئوريسين هاي جنبش كماليسم تركيه مي گذشت.

ديگر گروه هاي كرد تركيه شامل احزاب و سازماني هايي كه در ظاهر داعيه مبارزه براي احقاق حقوق ملت كرد و دموكرات بودن داشتند و جنبش P.K.K آنها را به حاشيه رانده بود و كودتاي ژنرال هاي ترك در ۱۹۸۰ هم جايي براي عنعنات ملي گرايانه آنها باقي نگذاشته بود و همچنين گروه هايي كه از P.K.K جدا شده و در راس آنها «كثيره» همسر سابق اوجالان به عنوان اشراف زاده اي كرد قرار داشت، هم ترور سياسي اوجالان و امحاي فيزيكي او را آرزو مي كردند، گرچه شرايط و اوضاع سياسي زمان اجازه بروز علني چنين فكري را نمي داد. به نظر اوجالان، ابعاد توطئه بين  المللي دستگيري او چنان عميق و وسيع و مملو از مجهولات بود كه خنثي كردن آن به درايت و تدبير نياز داشت به ويژه آنكه در آن شرايط بيش از ۱۲ هزار نفر چريك كرد در مناطق كردنشين و كوهستان ها بودند كه امكان تحرك و فعاليت در منطقه كردنشين عراق را نداشتند و همرزمان سابق آنان در كوه هاي عراق اكنون كه به شهرها بازگشته و يك دولت منطقه اي به وجود آورده بودند اجازه نمي دادند تاكتيك هاي جنگ چريكي حمله به داخل تركيه و عقب نشيني به خاك عراق استمرار پيدا كند آنان مجبور بودند نه به عنوان «هه والان ديروز» كه به عنوان دولتمرداني كه به يمن قطعنامه هاي سازمان ملل متحد اداره مناطق خود را به عهده گرفته بودند نزاكت بين المللي را در اين شرايط رعايت كرده و تنها اجازه حضور غير مسلح گريلا هاي P.K.K را در منطقه نفوذ خود به آنان بدهند و اين را نچيروان بارزاني سخنگوي وقت حزب دموكرات كردستان عراق قبل از دستگيري اوجالان بارها اعلام كرده بود.

واضح است در اين شرايط هر اقدام اوجالان نمي توانست بدون توجه به اين واقعيت و زندگي هزاران چريك و كادر حزبي باشد. او سال ها كوشش كرده بود با فرستادن افرادي كه از ادامه همكاري با P.K.K بازمانده و يا خسته شده بودند به اروپا از ريزش تشكيلات حزب جلوگيري كرده و رنج خارج شدن آنها از بدنه نظامي و سياسي را بر ننگ تسليم هاي هر چند وقت يك بار عده اي و ابراز شرمساري در برنامه هاي تلويزيوني تركيه در كنار شو هاي آنچناني ترجيح دهد. اكنون نيز نمي توانست به اين موضوع بي توجه باشد. به گفته اوجالان، نظر غالب نزديك ترين دوستان و همراهان _ مطابق باور هاي رواني آنان _ پذيرش مرگي شرافتمندانه از سوي او بود و انتظاري ديگر نداشتند.

ادامه دارد